สมบัติทางกายภาพของดินในประเทศไทย


ชื่อเรื่อง สมบัติทางกายภาพของดินในประเทศไทย ผู้ดำเนินการ ดรุณี ชัยโรจน์ สันติ รัตนอานุภาพ ลลิดา ชัยเนตร บทคัดย่อ           จากการพิจารณาคัดเลือกข้อมูลผลวิเคราะห์สมบัติทางกายภาพของดิน ซึ่งรวบรวมในช่วงปี 2547-2551 ได้จำนวนประมาณ 7,929 ตัวอย่าง นำข้อมูลที่ได้ไปวิเคราะห์ ประมวลผล แปลผล เพื่อให้เป็นฐานข้อมูลสมบัติทางกายภาพของดินที่สามารถใช้อ้างอิงได้ดังนี้ 1. สามารถแยกกลุ่มที่มีค่าพิกัดกำกับตัวอย่าง พร้อมค่าวิเคราะห์เนื้อดิน ออกได้จำนวน 1,959 ตัวอย่าง และสามารถใช้เป็นข้อมูลอ้างอิงในเรื่องเนื้อดินของชั้นดินบน (ผิวดินลงไปถึงระดับลึกไม่เกิน 30 ซม.) ได้จำนวนทั้งสิ้น 957 ตัวอย่าง กระจายอยู่ใน 66 จังหวัด แสดงลักษณะของเนื้อดิน ณ จุดเก็บตัวอย่างในแผนที่ชุดดินจัดตั้งรายจังหวัด และรายละเอียดของข้อมูลในแต่ละจุดพิกัดแสดงในตารางเป็นรายจังหวัดสามารถสืบค้นได้ แสดง ค่าพิกัด ตำบล อำเภอ จังหวัด มีค่าวิเคราะห์ดินเนื้อดิน และมีค่าการอุ้มน้ำของดินที่สภาวะความจุสนาม และที่จุดเหี่ยวเฉาถาวรของพืชกำกับในบางจุดด้วย 1. จากการตรวจสอบระหว่าง ข้อมูลจากผลวิเคราะห์ดิน กับ ข้อมูลจากชุดดินในแผนที่ชุดดินของประเทศไทยในระบบดิจิตอล และข้อมูลจากเอกสารวิชาการของสำนักสำรวจดินและวางแผนการใช้ที่ดิน พบว่าชนิดของเนื้อดินในชั้นดินบนของตัวอย่างดินที่ส่งมาวิเคราะห์ ที่ตรงกับชนิดของเนื้อดินบนในชุดดินจัดตั้ง มีรวมจำนวน 364 ตัวอย่าง ส่วนที่ไม่ตรงกับชนิดของเนื้อดินบนในชุดดินจัดตั้ง รวมจำนวน 409 ตัวอย่าง และส่วนที่อยู่ในพื้นที่ที่ไม่ได้จำแนกเป็นชุดดินจัดตั้ง รวมจำนวน 176 ตัวอย่าง หน่วยงานด้านสำรวจและจำแนกดิน สามารถนำข้อมูลเหล่านี้ไปใช้พิจารณาประกอบในกรณีที่ต้องการตรวจสอบในเรื่องของชุดดินจัดตั้งได้ 2. ฐานข้อมูลสมบัติทางกายภาพบางประการของดิน ผลการคัดเลือกข้อมูลผลวิเคราะห์ดินทางกายภาพ จากตัวอย่างที่ส่งมารับบริการในช่วงปี พ.ศ. 2547 ถึง 2551 ที่มีค่าชนิดของเนื้อดิน ควบคู่กับสมบัติทางกายภาพอื่นๆของดินมีดังนี้ 2.1 ความสัมพันธ์ระหว่างเนื้อดินกับการอุ้มน้ำของดิน (% โดยมวล) ที่สภาวะความจุความชื้นสนาม (FC) และที่จุดเหี่ยวเฉาถาวรของพืช (PWP) และคำนวณค่าเฉลี่ยของความจุน้ำที่เป็นประโยชน์ต่อพืช (AWCA) มีดังนี้ ดินทราย มีค่าเฉลี่ยการอุ้มน้ำของดินที่ FC = 4 ± 1 % และ ที่ PWP = 1 ± 0 % และมีค่า AWCA 3 %, n=14 ดินทรายปนร่วน มีค่าเฉลี่ยการอุ้มน้ำของดินที่ FC = 6 ± 2 % และ ที่ PWP =2 ± 1 % และมีค่า AWCA 4 %, n=106 ดินร่วนปนทราย มีค่าเฉลี่ยการอุ้มน้ำของดินที่ FC = 13 ± 6 % และ ที่ PWP = 7 ± 4 % และมีค่า AWCA 6 %, n=152 ดินร่วน มีค่าเฉลี่ยการอุ้มน้ำของดินที่ FC = 23 ± 6 % และ ที่ PWP = 12 ± 5 % และมีค่า AWCA 11 %, n=83 ดินร่วนปนทรายแป้ง มีค่าเฉลี่ยการอุ้มน้ำของดินที่ FC = 23 ± 3 % และ ที่ PWP = 9 ± 2 % และมีค่า AWCA 14 %, n=22 ดินร่วนเหนียวปนทราย มีค่าเฉลี่ยการอุ้มน้ำของดินที่ FC = 24 ± 10 % และ ที่ PWP = 14 ± 5 % และมีค่า AWCA 10 %, n=87 ดินเหนียวปนทราย มีค่าเฉลี่ยการอุ้มน้ำของดินที่ FC = 21 ± 3 % และ ที่ PWP = 14 ± 2 % และมีค่า AWCA 7 %, n=8 ดินเหนียวปนทรายแป้ง มีค่าเฉลี่ยการอุ้มน้ำของดินที่ FC = 32 ± 6 % และ ที่ PWP = 21 ± 4 % และมีค่า AWCA 11 %, n=31 ดินเหนียว มีค่าเฉลี่ยการอุ้มน้ำของดินที่ FC = 35 ± 7 % และ ที่ PWP = 24 ± 5 % และมีค่า AWCA 11 %, n=95 ดินร่วนเหนียว มีค่าเฉลี่ยการอุ้มน้ำของดินที่ FC = 27 ± 4 % และ ที่ PWP = 17 ± 4 % และมีค่า AWCA 10 %, n=106 ดินร่วนเหนียวปนทรายแป้ง มีค่าเฉลี่ยการอุ้มน้ำของดินที่ FC = 30 ± 5 % และ ที่ PWP = 18 ± 4 % และมีค่า AWCA 12 %, n=55 2.2 ความสัมพันธ์ระหว่างเนื้อดินกับความหนาแน่นรวม (bulk density) และความพรุนรวม (total porosity, E) ของดิน พบว่า ดินทุกชนิดที่ค่าความพรุนรวมเท่ากับ 50% จะมีค่าความหนาแน่นรวมของดินใกล้เคียงค่า 1.3 กรัม/ลบ.ซม. ดังนั้นสามารถใช้ค่าความหนาแน่นรวมของดิน ที่ 1.3 กรัม/ลบ.ซม.เป็นตัวชี้วัดว่า ดินทุกชนิดเริ่มมีความแน่นทึบเพิ่มขึ้น ซึ่งไม่เหมาะต่อการเพาะปลูกพืช ถ้ามีความหนาแน่นรวมของดินมากกว่า 1.3 กรัม/ลบ.ซม.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *