ระบบข้อสนเทศทรัพยากรดินเพื่อออกแบบการจัดการดิน


ชื่อเรื่อง ระบบข้อสนเทศทรัพยากรดินเพื่อออกแบบการจัดการดิน ผู้ดำเนินการ อภิรดี อิ่มเอิบ บทคัดย่อ           การจัดทำระบบข้อสนเทศเพื่อออกแบบการจัดการดินเพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าใจ และเรียนรู้การจัดการดินเบื้องต้นจากฐานข้อมูลทรัพยากรดินเพื่อการเพาะปลูกฉบับประชาชน ซึ่งเป็นการคัดเลือกตัวชี้วัดที่มีโอกาสส่งผลกระทบต่อพืชได้มากและบ่อยครั้ง จากระบบข้อสนเทศทรัพยากรดินมาประเมินเชิงประสิทธิภาพให้กับชุดดิน แทนวิธีการประเมินผลวิเคราะห์ดินเพื่อการจำแนกชุดดิน ตามระบบอนุกรมวิธานดิน (1975) ซึ่งเป็นการประเมินเชิงปริมาณในบางกลุ่มตัวชี้วัด มีข้อเสียคือ ไม่สามารถประเมินทุกตัวชี้วัดให้เป็นทิศทางเดียวกันได้ ทำให้เกิดความสับสนแก่ประชาชน วิธีการที่นำมาใช้นี้ได้ดัดแปลงมาจากรายงานการตรวจสอบดินเพื่อการจัดการดินเบื้องต้นของ Menon (1981) ด้วยการนำตัวชี้วัดที่คัดเลือกแล้วตลอดหน้าตัดดินลึก 0-60 เซนติเมตร มาคำนวณเพื่อปรับค่าและ/หรือคำนวณเพื่อปรับค่าและแปลงค่าให้มาอยู่ที่ดินลึก 0-15 0-30 และ 0-60 เซนติเมตร แบ่งกลุ่มตัวชี้วัดตามพันธะกิจ จัดอันดับตามขีดจำกัดของสมบัติดินในประเทศไทย โดยแบ่งประสิทธิภาพออกเป็น 3 อันดับ ได้แก่ ขาดสมดุลทางเคมี สมดุลทางเคมี และเกินสมดุลทางเคมี คำนวณความต้องการโพแทสเซียม แคลเซียมและแมกนีเซียมเพื่อรักษาสมดุลทางเคมีต่อครั้ง โดย เฉพาะโพแทสเซียมได้คำนวณที่ระดับร้อยละ 2-3 โดยประสิทธิภาพดีที่สุดอย่างต่ำควรอยู่ระดับร้อยละ 2 แต่ได้คำนวณระดับร้อยละ 3 เพื่อรักษาสมดุลทางเคมีกรณีดินมีระดับโซเดียมและ/หรือแคลเซียม และ/หรือแมกนีเซียมอยู่ระดับเกินสมดุลทางเคมี (กรณีดินความสามารถในการแลกเปลี่ยนประจุบวกอยู่ระดับเกินสมดุลทางเคมี ประสิทธิภาพของระดับความอิ่มตัวด้วยโพแทสเซียมจะคลาดเคลื่อนอยู่ช่วงร้อยละ 1-2 ขึ้นอยู่กับระบบการจัดการดิน) สำหรับนำไปใช้ประกอบการวางแผนการจัดการดินหลังวางรูปแบบการจัดการดินเบื้องต้น จากการหาความหนาของชั้นดินที่ต้องการจัดการดินด้วยต้นทุนต่ำที่สุด และเสี่ยงต่อการทำลายทรัพยากรดินน้อยที่สุด (กำกับแนบท้ายด้วยดาว หมายถึงระดับลึกของดินที่นำมาใช้ไถพรวนเพื่อการเพาะปลูก) และนำมาวางรูปแบบการจัดการดินให้ตรงกับระบบรากพืชที่จะปลูก ซึ่งประชาชนสามารถนำความรู้นี้ดัดแปลงให้เข้ากับพื้นที่ของตนเอง โดยพิจารณาร่วมกับแผนที่แสดงชุดดินที่อยู่ในตำแหน่งพื้นที่ที่ประชาชนถือครองได้ จากความเชื่อที่ว่า การถ่ายทอดเทคโนโลยีเพื่อการพัฒนาที่ดินด้วยระบบข้อสนเทศทรัพยากรดินเพื่อการเพาะปลูกฉบับประชาชน โดยให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการจัดการดินอย่างถูกวิธีทั่วประเทศนั้น เป็นการถนอมทรัพยากรดินให้คงศักยภาพในการผลิตผลด้านการเกษตรสูงอย่างต่อเนื่องและยั่นยืนนานกว่าระบบอื่น

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *