วัตถุต้นกำเนิดของดินทรายที่สำคัญบางชนิดของประเทศไทย


ชื่อเรื่อง วัตถุต้นกำเนิดของดินทรายที่สำคัญบางชนิดของประเทศไทย ผู้ดำเนินการ 1. น.ส. บงกช สี่สุวรรณ 2. น.ส. หทัยรัตน์ พิชัยณรงค์ บทคัดย่อ           ชุดดินสัตหีบและดินทุ่งหว้าที่มีธาตุเป็นด่างมากและมีเนื้อดินเป็นดินทราย (Sh และ Tg-hb, s variant) จากผลการวิเคราะห์ปรากฏว่า องค์ประกอบส่วนใหญ่เป็นแร่ควอร์ตซ์ ลักษณะของอนุภาคค่อนข้างเหลี่ยมถึงค่อนข้างกลม (subangular to subrounded quartz grains) และมีขนาด (grains size) ต่าง ๆ อยู่ในช่วงทรายแป้งถึงกรวด นับได้ว่ามีการคัดขนาด (sorting) ที่ไม่ดี (poorly sorted) และพบแร่อื่นๆ ในปริมาณเล็กน้อย ได้แก่ แร่เฟลด์สปาร์ มัสโคไวทต์ ไบโอไทต์ ทัวร์มาลีน และเซอร์คอน ซึ่งแสดงลักษณะของหินที่เป็นวัตถุต้นกำเนิด คือ หินแกรนิต นอกจากนี้ยังพบเศษหินแกรนิต (granite rock fragments) ในหน้าตัดดิน การพบแร่เหล็กออกไซด์เคลือบอยู่ตามผิวหรือตามรอยแตกของแร่ควอร์ตซ์ (runi quartz) และแร่ควอร์ตซ์ที่มีร่องรอยแตก (broken quartz) ทั้งยังพบแร่เซอร์คอนมีลักษณะค่อนข้างกลม (subhedral zircon) แสดงว่าได้เกิดกระบวนการพัดพามาโดยอิทธิพลของน้ำ ดังนั้นวัตถุต้นกำเนิดของชุดดินสัตหีบและดินทุ่งหว้าที่มีธาตุเป็นด่างมากและมีเนื้อดินเป็นดินทราย คือตะกอนที่ถูกเคลื่อนย้ายมาทับถมโดยได้รับอิทธิพลมาจากหินแกรนิต            ชุดดินหลังสวน (Lan) จากผลการวิเคราะห์ปรากฏว่าองค์ประกอบส่วนใหญ่เป็นแร่ควอร์ตซ์เช่นกัน ลักษณะของอนุภาคมีขนาดอยู่ในช่วง 50-500 ไมครอน (อนุภาคทรายละเอียดมากถึงอนุภาคทรายหยาบปานกลาง) ซึ่งนับได้ว่ามีการคัดขนาดได้ดีปานกลาง (moderately sorted) และพบแร่อื่นๆ ในปริมาณเล็กน้อย ได้แก่ แร่เฟลด์ สปาร์ ไบโอไทต์ ทัวร์มาลีน และเซอร์คอนปรากฎว่าดินนี้มีองค์ประกอบของแร่คล้ายคลึงกับชุดดินสัตหีบและดินทุ่งหว้าที่มีธาตุเป็นด่างมากและมีเนื้อดินเป็นดินทราย แต่มีการคัดขนาด (sorting) ที่ดีกว่าซึ่งเป็นลักษณะหนึ่งของหินทราย จึงแสดงลักษณะของหินที่เป็นวัตถุต้นกำเนิดคือหินทราย นอกจากนี้ยังพบเศษหินทราย และการพบแร่เหล็กออกไซด์เคลือบอยู่ตามผิวหรือตามรอยแตกของแร่ควอร์ตซ์และแร่ควอร์ตซ์ที่มีร่องรอยแตกทั้งยังพบแร่เซอร์คอน แร่ทัวร์มาลีน และก้อนเชิร์ต มีลักษณะค่อนข้างกลมถึงกลม แสดงว่าได้เกิดกระบวนการพัดพามาโดยอิทธิพลของน้ำ ดังนั้นวัตถุต้นกำเนิดของชุดดินหลังสวน คือตะกอนที่ถูกเคลื่อนย้ายมาทับถมโดยได้รับอิทธิพลมาจากหินทราย           ดินคอหงษ์ที่มีเนื้อดินเป็นดินทรายและชุดดินบาเจาะ (Kh-s variant และ Bc) จากผลการวิเคราะห์ปรากฏว่าองค์ประกอบส่วนใหญ่เป็นแร่ควอร์ตซ์เช่นกัน ลักษณะของอนุภาคเป็นเหลี่ยมถึงค่อนข้างกลม (angular to subrounded quartz grains) และมีขนาดต่างๆ อยู่ในช่วง 50-1000 ไมครอน แต่ส่วนใหญ่พบขนาดของอนุภาคทรายหยาบปานกลางเป็นจำนวนมาก จึงนับได้ว่ามีการคัดขนาดที่ดีปานกลางถึงดี แสดงว่าไม่ได้เกิดจากแรงลม เพราะถ้าหากเกิดจากแรงลมจะพบอนุภาคดินที่มีขนาดเท่ากันอยู่ในช่วงขนาดอนุภาคทรายแป้งจนถึงอนุภาคทรายละเอียดมาก และอนุภาคเหล่านี้ส่วนใหญ่ไม่พบรอยเปรอะเปื้อนหรือมีมลทิน ทั้งยังพบแร่อื่นๆ ในปริมาณเล็กน้อย ได้แก่ แร่เฟลด์สปาร์ ไบโอไทต์ ทัวร์มาลีน เซอร์คอนและพบเศษหิน เช่น หินแกรนิต และพบแร่ควอร์ตซ์ ที่มีรอยแตกเนื่องมาจากแรงกดดัน (metamorphic quartz) และดินนี้ปรากฏอยู่ในสัณฐานภูมิประเทศชายฝั่งทะเล (coastal landform) ดังนั้นวัตถุต้นกำเนิดของดินคอหงษ์ที่มีเนื้อดินเป็นดินทรายและชุดดินบาเจาะคือตะกอนชายหาด            การที่ดินทั้ง 5 หน้าตัดดินมีลักษณะเนื้อดินเป็นดินทรายปนดินร่วนถึงดินทราย ข้อจำกัดทางกายภาพของดินซึ่งมีความสามารถในการอุ้มน้ำต่ำ จากการวิเคราะห์ทางเคมีโดยมีค่าปฏิกิริยาดินอยู่ในช่วงกรดจัดมากถึงกรดปานกลาง (4.0-5.7) ปริมาณอินทรียวัตถุอยู่ในระดับต่ำมากถึงค่อนข้างต่ำ (0.34-15.68 กรัมต่อกิโลกรัม) ส่วนปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์อยู่ในระดับต่ำถึงต่ำมาก (0.1-4.2 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม) และมีปริมาณโพแทสเซียมที่เป็นประโยชน์อยู่ในระดับต่ำถึงต่ำมากเช่นกัน (5.0-39.0 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม) ดินจึงมีความอุดมสมบูรณ์ต่ำ ปริมาณด่างรวมที่สกัดได้มีค่าอยู่ในพิสัย 0.4–1.4 เซนติโมลต่อกิโลกรัม ปริมาณกรดที่สกัดได้มีปริมาณอยู่ในระดับต่ำมากถึงปานกลาง (0.2-3.4 เซนติโมลต่อกิโลกรัม) ปริมาณความจุในการแลกเปลี่ยนไอออนบวกอยู่ในระดับต่ำมาก ค่าร้อยละการอิ่มตัวด้วยไอออนบวกที่เป็นด่างมีค่าอยู่ในระดับต่ำถึงปานกลาง และมีองค์ประกอบทางแร่ในอนุภาคขนาดดินเหนียว แร่หลักที่พบในทุกหน้าตัดดินคือแร่เคโอลิไนต์และ แร่ควอร์ตซ์ พบตั้งแต่ปริมาณน้อยถึงน้อยมาก ยกเว้นชุดดินสัตหีบที่มีแร่ควอร์ตซ์ปริมาณปานกลาง ดังนั้นจึงมีสมบัติเชิงแร่วิทยาที่ไม่ส่งเสริมต่อการกักเก็บธาตุอาหาร และการแลกเปลี่ยนธาตุอาหารในดิน ดินเหล่านี้จึงไม่ค่อยเหมาะสมสำหรับปลูกพืชไร่และไม้ผล แต่มีความเหมาะสมในการทำทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์ เพราะว่าหญ้าสามารถเจริญเติบโตได้ดีในดินหลายประเภท

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *