ปริมาณธาตุอาหารหลัก ธาตุอาหารรอง จุลธาตุอาหาร และโลหะหนักในพืชผักและไม้ผลระยะเก็บเกี่ยว ในพื้นที่การเกษตรศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่โถ


การศึกษาการสะสมปริมาณธาตุอาหารหลัก ธาตุอาหารรอง จุลธาตุอาหาร และโลหะหนักของพืชผักและไม้ผลระยะเก็บเกี่ยว ในพื้นที่การเกษตรศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่โถ ตำบลบ่อสลี อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ ดำเนินการระหว่างเดือน ตุลาคม พ.ศ. 2558 ถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2559 โดยทำการเก็บตัวอย่างพืชผักและไม้ผล ได้แก่ ปวยเล้ง และ องุ่น ตามลำดับ ผลการศึกษาพบว่า พืชผักจะมีปริมาณธาตุอาหารหลักคือ ธาตุไนโตรเจน และโพแทสเซียมโดยเฉลี่ยสะสมอยู่ในส่วนของใบและต้นมากกว่าในราก ยกเว้นปริมาณธาตุฟอสฟอรัส โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับร้อยละ 5.06 และ 6.17 ตามลำดับ ธาตุอาหารรอง คือ แคลเซียม แมกนีเซียม และกำมะถันโดยเฉลี่ยสะสมอยู่ในใบและต้นมากกว่าในราก โดยมีค่าเฉลี่ยสูงสุดเท่ากับร้อยละ 0.81, 1.16 และ 0.29 ตามลำดับ ส่วนจุลธาตุอาหาร คือ ธาตุเหล็ก แมงกานีส และทองแดงโดยเฉลี่ยสะสมอยู่ในรากมากกว่าในใบและต้น ยกเว้นปริมาณธาตุสังกะสี โดยมีค่าเฉลี่ยสะสมสูงสุดเท่ากับ 1,354.43, 197.14 และ 21.29 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ตามลำดับ ส่วนธาตุโลหะหนักในพืชผัก คือ สารหนู แคดเมียม โครเมียม และตะกั่วโดยเฉลี่ยสะสมอยู่ในรากมากกว่าในใบและต้น โดยมีค่าเฉลี่ยสูงสุดเท่ากับ 3.88, 0.56, 3.49 และ 1.93 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ตามลำดับ ซึ่งปริมาณสารหนู และโครเมียมมีค่าเกินกว่าค่ามาตรฐานของโลหะหนักที่ยอมรับได้ในพืชผัก (มากกว่า 3 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม) และในส่วนของใบและต้นผักที่ใช้บริโภคนั้น พบว่า มีธาตุโลหะหนักไม่เกินค่ามาตรฐานที่ยอมรับได้ จากการศึกษาการสะสมปริมาณธาตุอาหารในไม้ผล พบว่า ธาตุไนโตรเจน ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม แคลเซียม แมกนีเซียม และกำมะถันโดยเฉลี่ยสะสมอยู่ในใบองุ่นมากกว่าส่วนอื่น ๆ โดยเฉลี่ยมีค่าสูงสุดเท่ากับร้อยละ 2.54, 0.19, 1.37, 1.98, 0.35 และ 0.30 ตามลำดับ สำหรับจุลธาตุอาหาร พบว่า ธาตุเหล็กโดยเฉลี่ยสะสมอยู่ที่ผลมากกว่าส่วนอื่น ๆ โดยมีค่าเฉลี่ยสูงสุดเท่ากับ 1,569.50 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ตามลำดับ ส่วนธาตุแมงกานีส สังกะสี และทองแดงโดยเฉลี่ยจะสะสมอยู่ที่ใบมากกว่าส่วนอื่นๆ โดยมีค่าเฉลี่ยสูงสุดเท่ากับ 995.11, 138.94 และ 12.33 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ตามลำดับ ส่วนธาตุโลหะหนัก พบว่ามีปริมาณโครเมียมโดยเฉลี่ยสะสมอยู่ในผลองุ่น โดยมีค่าเฉลี่ยสูงสุดเท่ากับ 3.94 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม และปริมาณตะกั่วโดยเฉลี่ยสะสมอยู่ในใบองุ่นโดยมีค่าเฉลี่ยสูงสุดเท่ากับ 1.14 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม แต่ไม่พบสารหนูและแคดเมียมในเปลือกองุ่น และน้ำองุ่น ตามลำดับ