สมบัติเคมีของดินทรายที่ปรับปรุงด้วยถ่านชีวภาพไม้ไผ่ในพื้นที่ปลูกยางพาราจังหวัดขอนแก่น


ศึกษาการเปลี่ยนแปลงสมบัติทางเคมีของดินทราย (ชุดดินปักธงชัย, Ptc) ที่ปรับปรุงด้วยถ่านชีวภาพที่ผลิตจากไม้ไผ่ในพื้นที่ปลูกยางพารา ต.เมืองเก่าพัฒนา อ.ภูเวียง จ.ขอนแก่น ระหว่างปี 2555-2558 วางแผนการทดลองแบบ RCB ประกอบด้วย 4 กรรมวิธี 4 ซ้ำ ได้แก่ กรรมวิธีควบคุม (ไม่ใส่ถ่านชีวภาพ; T0) และกรรมวิธีที่ใส่ถ่านชีวภาพ 5, 10 และ 20 ตันต่อเฮกตาร์ (T5, T10 และ T20) เก็บตัวอย่างดินที่ระดับความลึก 0-15 และ 15-30 เซนติเมตร ในฤดูแล้งและฤดูฝน ผลการศึกษาสมบัติทางเคมีดินหลังการปรับปรุงดินด้วยถ่านชีวภาพไม้ไผ่อัตราต่าง ๆ พบว่า หลังการปรับปรุงดินด้วยถ่านชีวภาพไม้ไผ่อัตราต่าง ๆ พบว่า ค่าพีเอชดินทุกกรรมวิธีมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น โดยใน T20 เพิ่มขึ้นสูงสุดในฤดูฝนปีแรกและมีความแตกต่างจากกรรมวิธีอื่น ๆ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับความเชื่อมั่น 95% โดยเปลี่ยนจากระดับกรดจัดมาเป็นกรดปานกลาง ปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ในดินมีแนวโน้มลดลงในทุกปี ยกเว้นในกรรมวิธีที่ใส่ถ่านชีวภาพ 20 ตันต่อเฮกตาร์ ที่ยังคงอยู่ในระดับสูงและมีความแตกต่างจากกรรมวิธีอื่นๆ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับความเชื่อมั่น 95% ส่วนสมบัติทางเคมีดินอื่น ๆ ได้แก่ ค่าการนำไฟฟ้า ปริมาณอินทรียวัตถุในดิน ปริมาณโพแทสเซียม แคลเซียม และแมกนีเซียมที่เป็นประโยชน์ในดิน ไม่พบการเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจน โดยมีแนวโน้มของค่าวิเคราะห์ในช่วงฤดูแล้งมากกว่าช่วงฤดูฝน เนื่องจากในฤดูฝนดินถูกชะล้างธาตุอาหารจากฝนในอัตราที่สูงกว่าในฤดูแล้ง ดังนั้น การใส่ถ่านชีวภาพ 20 ตันต่อเฮกตาร์ สามารถปรับสภาพพีเอชดินและเพิ่มการกักเก็บปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ในดินได้ดีที่สุด